Enbekshi QazaQ
Жаңалықтар Қосымша
Кенияның Ұлттық Сауда-Өнеркәсіп палатасында Қазақстан–Кения сауда-экономикалық ынтымақтастығын дамыту мәселелері талқыланды 02.08.2026
Найроби, 2026 жылғы 30 шілде — 2026 жылғы 30 шілдеде Қазақстан Республикасының Кения Республикасындағы Елшісі, Қазақстан Республикасының Найробидегі БҰҰ бөлімшесі жанындағы Тұрақты өкілі Барлыбай Садықов Кенияның Ұлттық Сауда-Өнеркәсіп палатасында (Найроби) Қазақстанның инвестициялық және сауда-экономикалық әлеуеті, сондай-ақ Қазақстан мен Кения арасындағы екіжақты ынтымақтастықты дамыту перспективалары туралы таныстырылым өткізді.Өз сөзінде Елші кениялық бизнес-қоғамдастық өкілдерін Қазақстанда жүзеге асырылып жатқан экономикалық реформалармен, кәсіпкерлік қызметті жүргізуге жасалған қолайлы жағдайлармен және еліміздің инвестициялық мүмкіндіктерімен таныстырды. Сонымен қатар, сауда, ауыл шаруашылығы, көлік және логистика салаларындағы ынтымақтастықты кеңейтудің перспективаларына ерекше назар аударылды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-nairobi/press/news/details/1267214?lang=ru
Қазақстан Елшісінің Кениядағы Бурунди Елшісімен кездесуі туралы 02.08.2026
Найроби, 2026 жылғы 31 шілде — Қазақстан Республикасының Кения Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Барлыбай Садықов Кения Республикасындағы Бурунди Республикасының Төтенше және Өкілетті Елшісі Эвелин Хабониманамен (Evelyne Habonimana) кездесу өткізді.Әңгіме барысында қазіргі уақытта Бурундидің Африкалық Одақтың төрағасы болып отырғаны атап өтілді. Африкалық Одақ 2026 жылды «2063 жылғы Күн тәртібінің мақсаттарына қол жеткізу үшін судың тұрақты қолжетімділігін және қауіпсіз санитария жүйелерін қамтамасыз ету» жылы деп жариялағанын ескере отырып, бұл осы саладағы тек екіжақты ғана емес, сонымен қатар көпжақты ынтымақтастықты дамытуға қосымша маңыз береді.Осыған байланысты тараптар Қазақстанның Біріккен Ұлттар Ұйымының аясында Халықаралық су ұйымын (Халықаралық су ұйымын) құру бастамасын талқылауға ерекше назар аударды.Кездесу қорытындысы бойынша тараптар достық байланыстарды одан әрі нығайтуға және өзара қызығушылық тудыратын мәселелер бойынша тұрақты диалогты жалғастыруға дайын екендіктерін растады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-nairobi/press/news/details/1267215?lang=ru
eGov Business қосымшасында заңды тұлғаның үлесін сенімгерлік басқаруға беру қызметі енді қолжетімді 02.08.2026
eGov Business мобильді қосымшасында кәсіпкерлерге арналған «Жарғылық капиталдың үлесін сенімгерлік басқаруға беру» атты жаңа мемлекеттік қызмет іске қосылды.Сенімгерлік басқару қызметі меншік иесі өз үлесіне құқығын сақтай отыра, уақытша басқа тұлғаның басқаруына берген жағдайда қолданылады. Барлық өзгерістер ресми түрде рәсімделіп, мемлекеттік ақпараттық жүйелерінде тіркеледі.eGov Business қосымшасы арқылы қызметті алу үшін:eGov Business мобильді қосымшасына авторизациядан өту;«Қызметтер санаттары» – «Құқықтық қатынастар» бөліміне өту;«Жарғылық капиталдың үлесін сенімгерлік басқаруға беру» қызметін таңдап, өтініш түрін таңдау;заңды тұлғаның БСН-ын, құрылтайшы-сенім білдірушінің ЖСН/БСН-ын және сенімгерлік басқарушының ЖСН/БСН-ын енгізу;үлес мөлшерін пайызбен және теңгемен, беру мерзімін (оның ішінде мерзімсіз), сондай-ақ сенімгерлік басқаруға беру туралы құжаттың нөмірі мен күнін көрсету;құжаттың PDF форматындағы сканерленген көшірмесін тіркеу;өтінішке қолжетімді тәсілдердің бірімен қол қою;өтініштің қаралу мәртебесін «Хабарламалар» – «Қызметтер тарихы» бөлімінен қадағалау қажет.««Біз eGov Business қосымшасының мүмкіндіктерін үнемі кеңейтіп келеміз. Бұл кәсіпкерлерге артық бюрократиялық рәсімдерсіз көптеген қызметті онлайн алуға мүмкіндік береді. Қазіргі таңда қосымша кәсіпкерлер арасында кеңінен қолданылып келеді. 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында 107 мыңнан астам шағын және орта бизнес өкілі тіркеліп, 1,4 млн-нан астам қызмет көрсетілді. Енді қосымшада жарғылық капиталдағы үлесті сенімгерлік басқаруға беру бойынша тағы бір маңызды корпоративтік қызмет қолжетімді болды. Бұрын бұл рәсім көп уақыт пен жеке қатысуды талап етсе, енді оны смартфон арқылы бірнеше қадаммен рәсімдеуге болады. Бұл кәсіпкерлердің уақытын үнемдеп, бизнесті жүргізу үдерісін одан әрі жеңіл әрі ыңғайлы етеді», – деп «Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ Басқарма Төрағасының Орынбасары Шыңғыс Оразалимов атап өтті.Қызмет көрсету мерзімі 3 жұмыс күніне дейін. Қызмет нәтижесін өтінімнің мәртебесі парақшасынан және eGov Business қосымшасының «Хабарламалар» – «Қызметтер тарихы» бөлімінен көруге болады. Қызмет тегін көрсетіледі.Аталған қызмет ҚР Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер комитеті, ҚР Әділет министрлігі және «Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ-ның бірлескен жұмысының нәтижесінде іске асырылды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/aqmola-selinograd/press/news/details/1267205?lang=ru
Құрылтай сайлауы – жаңа саяси жүйенің негізі 02.08.2026
Құрылтай сайлауының құқықтық негізі – Конституция нормаларына, «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Конституциялық заңға, Президенттің сайлауды тағайындау туралы Жарлығына және Орталық сайлау комиссиясының нормативтік қаулыларына сүйенеді.Қазақстанда өтетін Құрылтай сайлауы – жаңа Конституция аясындағы ең маңызды саяси реформалардың бірі. Бұл институт заң шығарушы билікті қалыптастырудың жаңа моделін енгізіп, азаматтардың мемлекеттік басқаруға қатысу мүмкіндігін кеңейтуді көздейді.Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Құрылтай сайлауының маңызына тоқталып, бұл реформаның елдің саяси жүйесін түбегейлі жаңғыртуға бағытталғанын жеткізген болатын.«Мемлекет басшысы ретінде еліміз үшін елеулі оқиғалар туралы алдын ала ақпарат беру өте маңызды деп санаймын. Конституция күшіне енген сәттен бастап бір палаталы Құрылтай сайлауын өткізу жөніндегі Жарлыққа қол қоямын. Сайлау биыл тамыз айында өтеді», – деген Қасым-Жомарт Тоқаев ғалымдарды марапаттау рәсімінде Құрылтай сайлауы тамыз айында өтетінін жеткізді. Құрылтай сайлауының құқықтық негізі ең алдымен Қазақстан Республикасының Конституциясында бекітілген. Жаңа Конституцияға сәйкес Құрылтай еліміздің жоғары өкілді заң шығарушы органы және оның депутаттары жалпыұлттық сайлау арқылы сайланады. Бұл нормалар Құрылтайдың мәртебесін, құрамын қалыптастыру қағидаттарын және сайлау тәртібінің негізгі конституциялық негіздерін айқындайды.Атап айтқанда, Конституцияның 52-бабында Құрылтайдың құқықтық мәртебесі айқындалған. Бұл бапқа сәйкес Құрылтай – заң шығару қызметін жүзеге асыратын жоғары өкілді орган. Ал 53-бапта Құрылтайдың құрамы, депутаттардың саны және олардың біртұтас жалпыұлттық сайлау округі бойынша пропорционалды өкілдік жүйесі арқылы сайланатыны белгіленген. 54-бапта Құрылтай депутатына қойылатын талаптар мен өкілеттікке қатысты негізгі нормалар бекітілген.Сайлау науқанын ұйымдастыру және өткізу Орталық сайлау комиссиясының құзыретіне жатады. Комиссия сайлау күнтізбесін бекітеді, кандидаттарды тіркейді, учаскелік сайлау комиссияларының жұмысын үйлестіреді және сайлау нәтижелерін ресми жариялайды. Осының бәрі заңда көрсетілген.Мәселен, Құрылтай сайлауын өткізудің өтпелі тәртібі Конституцияның 95-бабында көзделген. Осы бапқа сәйкес жаңа Конституция күшіне енгеннен кейін Президент бір ай ішінде Құрылтай сайлауын тағайындауға, ал сайлау Конституция күшіне енген күннен бастап екі ай ішінде өткізілуге тиіс.Сарапшылардың пікірінше, құқықтық негіздің нақты әрі айқын болуы сайлау процесінің заңдылығын қамтамасыз етіп қана қоймай, қоғамның сайлау институтына деген сенімін арттыруға мүмкіндік береді. Сондықтан Құрылтай сайлауы Конституция мен конституциялық заңдардың талаптарына сәйкес өткізіліп, заң үстемдігі қағидатына сүйенуі тиіс.Осылайша, жаңа Конституцияда көзделген Құрылтай сайлауының құқықтық негізі Конституция нормаларына, «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Конституциялық заңға, Президенттің сайлауды тағайындау туралы Жарлығына және Орталық сайлау комиссиясының нормативтік қаулыларына сүйенеді. Бұл құжаттар сайлаудың заңдылығын, ашықтығын және демократиялық қағидаттарға сай өтуін қамтамасыз етеді.
Сайлауалды науқанда басты назар – еңбек адамы: партиялар мұғалімдерге, дәрігерлерге және өндіріс қызметкерлеріне не ұсынады? 01.08.2026
Кеше партиялар мектептерде, ауруханаларда, зауыттарда және архивтерде сайлаушылармен кездесіп, әр саланың өзекті мәселелерін талқылады. Көтерілген тақырыптар әртүрлі болғанымен, олардың бәрін біріктірген ортақ өзек – еңбек адамы және оның күнделікті мәселелері болды.Көкшетау – болашақ қалалар туралы«Әділет» партиясының өкілдері Ақмола облысының тұрғындарымен кездесті. Партияның республикалық сайлауалды штабы ұйымдастырған кездесуде көкшетаулықтар өңір үшін маңызды бастамаларды ұсынды. Олардың қатарында кәсіпкерлерге арналған бірыңғай цифрлық платформаны іске қосу, колледждерге жасанды интеллект технологияларын енгізу, коммуналдық желілерді жаңғырту және жаңа жұмыс орындарын құру бар.Өңірлердегі жұмысын жалғастырған «Әділет» спортшылармен, жаттықтырушылармен, өнеркәсіп кәсіпорнының ұжымымен, сондай-ақ туризм және шипажай-курорт саласының өкілдерімен кездесті. Кездесулерде спортты, туризмді, кәсіпкерлікті және агроөнеркәсіп кешенін дамыту, фермерлерді қолдау мен ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу мәселелері талқыланды.Кездесулердің бірінде Ақмола облыстық олимпиадалық резервті даярлау орталығының әдіскері Екатерина Круглик балалардың тұрғылықты жеріне немесе отбасының материалдық жағдайына қарамастан тегін спорт секцияларына тең қолжетімділігін қамтамасыз ету мәселесін көтерді.Мектеп – реформаның бастауыЖСДП елдің болашағы білім беру жүйесіне байланысты деп есептеп, осы тақырыпқа арналған арнайы конференция өткізді. Депутаттыққа кандидаттар, педагогтер мен сарапшылар білім сапасы, кадр тапшылығы, мектеп инфрақұрылымының жай-күйі және мұғалімдерді қолдау мәселелерін талқылады.Талқылау қорытындысында қатысушылар бір пікірге келді: мектепте жүйелі реформалар жүргізілмейінше, бәсекеге қабілетті мемлекет туралы айту қиын.Сол күні білім беру тақырыбына қатысты өз ұстанымын Respublica партиясы да білдірді. Кандидат Нұргүл Тау Қазақстан халық партиясының PISA нәтижесі төмен мектептерге айыппұл салу туралы бастамасын сынға алып, мұндай тәсіл мәселені шешудің орнына кінәліні іздеуге ұқсайтынын айтты.Оның пікірінше, ауыл мектептері бастапқыдан-ақ қалалық мектептермен тең жағдайда емес. Сондықтан олардан бірдей нәтиже талап ету – орынсыз, ал мұғалімдерді жазалау білім беру жүйесінің әлсіздігін ғана көрсетеді.Respublica басқа жолды ұсынады. Партия мұғалімдерді жазалаудың орнына білім беру ортасын дамыту мен педагогтерді қолдауды құптайды.Экология – дәрігерлер көзімен«Байтақ» партиясы үшін экология мәселесі денсаулық сақтау саласымен тығыз байланысты. Кеше бұл ұстаным іс жүзінде көрініс тапты.Кандидат Таир Сағымбаев Ақтаудағы №2 қалалық емхананың ұжымымен кездесті. Кездесу барысында медицина саласының жай-күйі, өңірдің экологиялық қауіпсіздігі және пациенттерді әлеуметтік қорғау мәселелері талқыланды.Партияның пайымынша, нақты шешімдер кеңсе қабырғасында емес, күн сайын халықпен жұмыс істейтін мамандардың пікіріне сүйене отырып қабылдануы тиіс.Тарихи жады – саяси күн тәртібіндеҚазақстан халық партиясы кеше тарихи жады тақырыбына ерекше назар аударды. Партия іздестіру жұмыстарын, архивтік зерттеулерді және патриоттық жобаларды қолдау мақсатында «Мемориалдық аймақ» бірлестігімен ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойды.Партия төрағасы Нұрсұлтан Шоқановтың айтуынша, оның арғы атасы ондаған жыл бойы хабар-ошарсыз кеткендер қатарында саналып келген. Кейін іздестіру жасағы оның жерленген орнын анықтаған.ҚХП бұл бастаманы ата-баба ерлігіне тағзым етудің және тарихи шындықты сақтаудың маңызды бөлігі деп есептейді.Кеншілер өлкесіндегі кездесулерКеше Қостанай облысына төрағасы Қайрат Айтуғанов бастаған «Ауыл» партиясы барды. Ол еңбек ұжымдарымен, партия белсенділерімен және ауыл тұрғындарымен кездесіп, агроөнеркәсіп кешенін дамыту, кәсіпкерлікті қолдау және инфрақұрылымды жаңарту мәселелерін талқылады.Сапар барысында Айтуғанов өзінің еңбек жолы басталған «Қазпошта» ұжымымен де кездесті. Сапар жастар волонтерлерімен бірге өткен үгіт-насихат акциясымен аяқталды.Ал дәл осы уақытта Қарағандыға «Ақ жол» партиясының төрайымы Дәния Еспаева барды. «Seven Refractories Asia» ЖШС ұжымымен кездесуде отандық өндірушілерді қолдау, жаңа жұмыс орындарын ашу, салық саясаты және өнеркәсіпті дамыту мәселелері сөз болды.Соңғы күндері бірнеше партияның Жезқазған мен Қарағанды облысын кездесу алаңы ретінде таңдауы кездейсоқ емес. Бұл өңірлер ұзақ жылдар бойы ел экономикасының дамуына үлес қосып келе жатқан еңбек адамдарының символына айналған. Бағдарламалары әртүрлі болғанымен, еңбекке құрмет тақырыбы көптеген партияларды ортақ ұстаным төңірегіне топтастырып отыр.Жезқазғандағы пікірталасRespublica партиясы Жезқазғанда өз жақтастарының форумын өткізіп, онда өңірдің өнеркәсібі, жолдарының жағдайы, медицинасы және білім беру саласы талқыланды.Алайда көпшіліктің назарын бағдарламалық ұсыныстардан гөрі Мейір Алпысовтың «Ақ жол» партиясының сынына берген жауабы аударды.Ол мемлекет азаматтарын «ұры немесе жемқор» ретінде қабылдамауға шақырып, шетелде табыс тауып жүрген қазақстандықтардың қаражатын ел экономикасына инвестициялауға жағдай жасау қажет екенін айтты. Оның пікірінше, оларды әлеуетті заң бұзушы ретінде қарастыру дұрыс емес.Осылайша, бір күннің ішінде сайлауалды науқанда екі негізгі пікірталас айқындалды. Оның бірі – мектептерге айыппұл салу мәселесіне, екіншісі – шетелде бизнес жүргізетін қазақстандықтарға деген сенімге қатысты болды. Бұл сайлау жақындаған сайын партиялардың өзара ашық пікірталасқа жиі түсіп жатқанын және олардың бағдарламалары арасындағы нақты айырмашылықтардың барған сайын айқындала түскенін көрсетеді.
Қоғам Қосымша
Кенияның Ұлттық Сауда-Өнеркәсіп палатасында Қазақстан–Кения сауда-экономикалық ынтымақтастығын дамыту мәселелері талқыланды 02.08.2026
Найроби, 2026 жылғы 30 шілде — 2026 жылғы 30 шілдеде Қазақстан Республикасының Кения Республикасындағы Елшісі, Қазақстан Республикасының Найробидегі БҰҰ бөлімшесі жанындағы Тұрақты өкілі Барлыбай Садықов Кенияның Ұлттық Сауда-Өнеркәсіп палатасында (Найроби) Қазақстанның инвестициялық және сауда-экономикалық әлеуеті, сондай-ақ Қазақстан мен Кения арасындағы екіжақты ынтымақтастықты дамыту перспективалары туралы таныстырылым өткізді.Өз сөзінде Елші кениялық бизнес-қоғамдастық өкілдерін Қазақстанда жүзеге асырылып жатқан экономикалық реформалармен, кәсіпкерлік қызметті жүргізуге жасалған қолайлы жағдайлармен және еліміздің инвестициялық мүмкіндіктерімен таныстырды. Сонымен қатар, сауда, ауыл шаруашылығы, көлік және логистика салаларындағы ынтымақтастықты кеңейтудің перспективаларына ерекше назар аударылды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-nairobi/press/news/details/1267214?lang=ru
Қазақстан Елшісінің Кениядағы Бурунди Елшісімен кездесуі туралы 02.08.2026
Найроби, 2026 жылғы 31 шілде — Қазақстан Республикасының Кения Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Барлыбай Садықов Кения Республикасындағы Бурунди Республикасының Төтенше және Өкілетті Елшісі Эвелин Хабониманамен (Evelyne Habonimana) кездесу өткізді.Әңгіме барысында қазіргі уақытта Бурундидің Африкалық Одақтың төрағасы болып отырғаны атап өтілді. Африкалық Одақ 2026 жылды «2063 жылғы Күн тәртібінің мақсаттарына қол жеткізу үшін судың тұрақты қолжетімділігін және қауіпсіз санитария жүйелерін қамтамасыз ету» жылы деп жариялағанын ескере отырып, бұл осы саладағы тек екіжақты ғана емес, сонымен қатар көпжақты ынтымақтастықты дамытуға қосымша маңыз береді.Осыған байланысты тараптар Қазақстанның Біріккен Ұлттар Ұйымының аясында Халықаралық су ұйымын (Халықаралық су ұйымын) құру бастамасын талқылауға ерекше назар аударды.Кездесу қорытындысы бойынша тараптар достық байланыстарды одан әрі нығайтуға және өзара қызығушылық тудыратын мәселелер бойынша тұрақты диалогты жалғастыруға дайын екендіктерін растады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-nairobi/press/news/details/1267215?lang=ru
eGov Business қосымшасында заңды тұлғаның үлесін сенімгерлік басқаруға беру қызметі енді қолжетімді 02.08.2026
eGov Business мобильді қосымшасында кәсіпкерлерге арналған «Жарғылық капиталдың үлесін сенімгерлік басқаруға беру» атты жаңа мемлекеттік қызмет іске қосылды.Сенімгерлік басқару қызметі меншік иесі өз үлесіне құқығын сақтай отыра, уақытша басқа тұлғаның басқаруына берген жағдайда қолданылады. Барлық өзгерістер ресми түрде рәсімделіп, мемлекеттік ақпараттық жүйелерінде тіркеледі.eGov Business қосымшасы арқылы қызметті алу үшін:eGov Business мобильді қосымшасына авторизациядан өту;«Қызметтер санаттары» – «Құқықтық қатынастар» бөліміне өту;«Жарғылық капиталдың үлесін сенімгерлік басқаруға беру» қызметін таңдап, өтініш түрін таңдау;заңды тұлғаның БСН-ын, құрылтайшы-сенім білдірушінің ЖСН/БСН-ын және сенімгерлік басқарушының ЖСН/БСН-ын енгізу;үлес мөлшерін пайызбен және теңгемен, беру мерзімін (оның ішінде мерзімсіз), сондай-ақ сенімгерлік басқаруға беру туралы құжаттың нөмірі мен күнін көрсету;құжаттың PDF форматындағы сканерленген көшірмесін тіркеу;өтінішке қолжетімді тәсілдердің бірімен қол қою;өтініштің қаралу мәртебесін «Хабарламалар» – «Қызметтер тарихы» бөлімінен қадағалау қажет.««Біз eGov Business қосымшасының мүмкіндіктерін үнемі кеңейтіп келеміз. Бұл кәсіпкерлерге артық бюрократиялық рәсімдерсіз көптеген қызметті онлайн алуға мүмкіндік береді. Қазіргі таңда қосымша кәсіпкерлер арасында кеңінен қолданылып келеді. 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында 107 мыңнан астам шағын және орта бизнес өкілі тіркеліп, 1,4 млн-нан астам қызмет көрсетілді. Енді қосымшада жарғылық капиталдағы үлесті сенімгерлік басқаруға беру бойынша тағы бір маңызды корпоративтік қызмет қолжетімді болды. Бұрын бұл рәсім көп уақыт пен жеке қатысуды талап етсе, енді оны смартфон арқылы бірнеше қадаммен рәсімдеуге болады. Бұл кәсіпкерлердің уақытын үнемдеп, бизнесті жүргізу үдерісін одан әрі жеңіл әрі ыңғайлы етеді», – деп «Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ Басқарма Төрағасының Орынбасары Шыңғыс Оразалимов атап өтті.Қызмет көрсету мерзімі 3 жұмыс күніне дейін. Қызмет нәтижесін өтінімнің мәртебесі парақшасынан және eGov Business қосымшасының «Хабарламалар» – «Қызметтер тарихы» бөлімінен көруге болады. Қызмет тегін көрсетіледі.Аталған қызмет ҚР Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер комитеті, ҚР Әділет министрлігі және «Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ-ның бірлескен жұмысының нәтижесінде іске асырылды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/aqmola-selinograd/press/news/details/1267205?lang=ru
Құрылтай сайлауы – жаңа саяси жүйенің негізі 02.08.2026
Құрылтай сайлауының құқықтық негізі – Конституция нормаларына, «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Конституциялық заңға, Президенттің сайлауды тағайындау туралы Жарлығына және Орталық сайлау комиссиясының нормативтік қаулыларына сүйенеді.Қазақстанда өтетін Құрылтай сайлауы – жаңа Конституция аясындағы ең маңызды саяси реформалардың бірі. Бұл институт заң шығарушы билікті қалыптастырудың жаңа моделін енгізіп, азаматтардың мемлекеттік басқаруға қатысу мүмкіндігін кеңейтуді көздейді.Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Құрылтай сайлауының маңызына тоқталып, бұл реформаның елдің саяси жүйесін түбегейлі жаңғыртуға бағытталғанын жеткізген болатын.«Мемлекет басшысы ретінде еліміз үшін елеулі оқиғалар туралы алдын ала ақпарат беру өте маңызды деп санаймын. Конституция күшіне енген сәттен бастап бір палаталы Құрылтай сайлауын өткізу жөніндегі Жарлыққа қол қоямын. Сайлау биыл тамыз айында өтеді», – деген Қасым-Жомарт Тоқаев ғалымдарды марапаттау рәсімінде Құрылтай сайлауы тамыз айында өтетінін жеткізді.Құрылтай сайлауының құқықтық негізі ең алдымен Қазақстан Республикасының Конституциясында бекітілген. Жаңа Конституцияға сәйкес Құрылтай еліміздің жоғары өкілді заң шығарушы органы және оның депутаттары жалпыұлттық сайлау арқылы сайланады. Бұл нормалар Құрылтайдың мәртебесін, құрамын қалыптастыру қағидаттарын және сайлау тәртібінің негізгі конституциялық негіздерін айқындайды.Атап айтқанда, Конституцияның 52-бабында Құрылтайдың құқықтық мәртебесі айқындалған. Бұл бапқа сәйкес Құрылтай – заң шығару қызметін жүзеге асыратын жоғары өкілді орган. Ал 53-бапта Құрылтайдың құрамы, депутаттардың саны және олардың біртұтас жалпыұлттық сайлау округі бойынша пропорционалды өкілдік жүйесі арқылы сайланатыны белгіленген. 54-бапта Құрылтай депутатына қойылатын талаптар мен өкілеттікке қатысты негізгі нормалар бекітілген.Сайлау науқанын ұйымдастыру және өткізу Орталық сайлау комиссиясының құзыретіне жатады. Комиссия сайлау күнтізбесін бекітеді, кандидаттарды тіркейді, учаскелік сайлау комиссияларының жұмысын үйлестіреді және сайлау нәтижелерін ресми жариялайды. Осының бәрі заңда көрсетілген.Мәселен, Құрылтай сайлауын өткізудің өтпелі тәртібі Конституцияның 95-бабында көзделген. Осы бапқа сәйкес жаңа Конституция күшіне енгеннен кейін Президент бір ай ішінде Құрылтай сайлауын тағайындауға, ал сайлау Конституция күшіне енген күннен бастап екі ай ішінде өткізілуге тиіс.Сарапшылардың пікірінше, құқықтық негіздің нақты әрі айқын болуы сайлау процесінің заңдылығын қамтамасыз етіп қана қоймай, қоғамның сайлау институтына деген сенімін арттыруға мүмкіндік береді. Сондықтан Құрылтай сайлауы Конституция мен конституциялық заңдардың талаптарына сәйкес өткізіліп, заң үстемдігі қағидатына сүйенуі тиіс.Осылайша, жаңа Конституцияда көзделген Құрылтай сайлауының құқықтық негізі Конституция нормаларына, «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Конституциялық заңға, Президенттің сайлауды тағайындау туралы Жарлығына және Орталық сайлау комиссиясының нормативтік қаулыларына сүйенеді. Бұл құжаттар сайлаудың заңдылығын, ашықтығын және демократиялық қағидаттарға сай өтуін қамтамасыз етеді.
Сайлауалды науқанда басты назар – еңбек адамы: партиялар мұғалімдерге, дәрігерлерге және өндіріс қызметкерлеріне не ұсынады? 01.08.2026
Кеше партиялар мектептерде, ауруханаларда, зауыттарда және архивтерде сайлаушылармен кездесіп, әр саланың өзекті мәселелерін талқылады. Көтерілген тақырыптар әртүрлі болғанымен, олардың бәрін біріктірген ортақ өзек – еңбек адамы және оның күнделікті мәселелері болды.Көкшетау – болашақ қалалар туралы«Әділет» партиясының өкілдері Ақмола облысының тұрғындарымен кездесті. Партияның республикалық сайлауалды штабы ұйымдастырған кездесуде көкшетаулықтар өңір үшін маңызды бастамаларды ұсынды. Олардың қатарында кәсіпкерлерге арналған бірыңғай цифрлық платформаны іске қосу, колледждерге жасанды интеллект технологияларын енгізу, коммуналдық желілерді жаңғырту және жаңа жұмыс орындарын құру бар.Өңірлердегі жұмысын жалғастырған «Әділет» спортшылармен, жаттықтырушылармен, өнеркәсіп кәсіпорнының ұжымымен, сондай-ақ туризм және шипажай-курорт саласының өкілдерімен кездесті. Кездесулерде спортты, туризмді, кәсіпкерлікті және агроөнеркәсіп кешенін дамыту, фермерлерді қолдау мен ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу мәселелері талқыланды.Кездесулердің бірінде Ақмола облыстық олимпиадалық резервті даярлау орталығының әдіскері Екатерина Круглик балалардың тұрғылықты жеріне немесе отбасының материалдық жағдайына қарамастан тегін спорт секцияларына тең қолжетімділігін қамтамасыз ету мәселесін көтерді.Мектеп – реформаның бастауыЖСДП елдің болашағы білім беру жүйесіне байланысты деп есептеп, осы тақырыпқа арналған арнайы конференция өткізді. Депутаттыққа кандидаттар, педагогтер мен сарапшылар білім сапасы, кадр тапшылығы, мектеп инфрақұрылымының жай-күйі және мұғалімдерді қолдау мәселелерін талқылады.Талқылау қорытындысында қатысушылар бір пікірге келді: мектепте жүйелі реформалар жүргізілмейінше, бәсекеге қабілетті мемлекет туралы айту қиын.Сол күні білім беру тақырыбына қатысты өз ұстанымын Respublica партиясы да білдірді. Кандидат Нұргүл Тау Қазақстан халық партиясының PISA нәтижесі төмен мектептерге айыппұл салу туралы бастамасын сынға алып, мұндай тәсіл мәселені шешудің орнына кінәліні іздеуге ұқсайтынын айтты.Оның пікірінше, ауыл мектептері бастапқыдан-ақ қалалық мектептермен тең жағдайда емес. Сондықтан олардан бірдей нәтиже талап ету – орынсыз, ал мұғалімдерді жазалау білім беру жүйесінің әлсіздігін ғана көрсетеді.Respublica басқа жолды ұсынады. Партия мұғалімдерді жазалаудың орнына білім беру ортасын дамыту мен педагогтерді қолдауды құптайды.Экология – дәрігерлер көзімен«Байтақ» партиясы үшін экология мәселесі денсаулық сақтау саласымен тығыз байланысты. Кеше бұл ұстаным іс жүзінде көрініс тапты.Кандидат Таир Сағымбаев Ақтаудағы №2 қалалық емхананың ұжымымен кездесті. Кездесу барысында медицина саласының жай-күйі, өңірдің экологиялық қауіпсіздігі және пациенттерді әлеуметтік қорғау мәселелері талқыланды.Партияның пайымынша, нақты шешімдер кеңсе қабырғасында емес, күн сайын халықпен жұмыс істейтін мамандардың пікіріне сүйене отырып қабылдануы тиіс.Тарихи жады – саяси күн тәртібіндеҚазақстан халық партиясы кеше тарихи жады тақырыбына ерекше назар аударды. Партия іздестіру жұмыстарын, архивтік зерттеулерді және патриоттық жобаларды қолдау мақсатында «Мемориалдық аймақ» бірлестігімен ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойды.Партия төрағасы Нұрсұлтан Шоқановтың айтуынша, оның арғы атасы ондаған жыл бойы хабар-ошарсыз кеткендер қатарында саналып келген. Кейін іздестіру жасағы оның жерленген орнын анықтаған.ҚХП бұл бастаманы ата-баба ерлігіне тағзым етудің және тарихи шындықты сақтаудың маңызды бөлігі деп есептейді.Кеншілер өлкесіндегі кездесулерКеше Қостанай облысына төрағасы Қайрат Айтуғанов бастаған «Ауыл» партиясы барды. Ол еңбек ұжымдарымен, партия белсенділерімен және ауыл тұрғындарымен кездесіп, агроөнеркәсіп кешенін дамыту, кәсіпкерлікті қолдау және инфрақұрылымды жаңарту мәселелерін талқылады.Сапар барысында Айтуғанов өзінің еңбек жолы басталған «Қазпошта» ұжымымен де кездесті. Сапар жастар волонтерлерімен бірге өткен үгіт-насихат акциясымен аяқталды.Ал дәл осы уақытта Қарағандыға «Ақ жол» партиясының төрайымы Дәния Еспаева барды. «Seven Refractories Asia» ЖШС ұжымымен кездесуде отандық өндірушілерді қолдау, жаңа жұмыс орындарын ашу, салық саясаты және өнеркәсіпті дамыту мәселелері сөз болды.Соңғы күндері бірнеше партияның Жезқазған мен Қарағанды облысын кездесу алаңы ретінде таңдауы кездейсоқ емес. Бұл өңірлер ұзақ жылдар бойы ел экономикасының дамуына үлес қосып келе жатқан еңбек адамдарының символына айналған. Бағдарламалары әртүрлі болғанымен, еңбекке құрмет тақырыбы көптеген партияларды ортақ ұстаным төңірегіне топтастырып отыр.Жезқазғандағы пікірталасRespublica партиясы Жезқазғанда өз жақтастарының форумын өткізіп, онда өңірдің өнеркәсібі, жолдарының жағдайы, медицинасы және білім беру саласы талқыланды.Алайда көпшіліктің назарын бағдарламалық ұсыныстардан гөрі Мейір Алпысовтың «Ақ жол» партиясының сынына берген жауабы аударды.Ол мемлекет азаматтарын «ұры немесе жемқор» ретінде қабылдамауға шақырып, шетелде табыс тауып жүрген қазақстандықтардың қаражатын ел экономикасына инвестициялауға жағдай жасау қажет екенін айтты. Оның пікірінше, оларды әлеуетті заң бұзушы ретінде қарастыру дұрыс емес.Осылайша, бір күннің ішінде сайлауалды науқанда екі негізгі пікірталас айқындалды. Оның бірі – мектептерге айыппұл салу мәселесіне, екіншісі – шетелде бизнес жүргізетін қазақстандықтарға деген сенімге қатысты болды. Бұл сайлау жақындаған сайын партиялардың өзара ашық пікірталасқа жиі түсіп жатқанын және олардың бағдарламалары арасындағы нақты айырмашылықтардың барған сайын айқындала түскенін көрсетеді.